Stanisław Dygat Livres

Wyobraźmy sobie, że istnieje ktoś, kto jest zdolny zaspokoić nasze tęsknoty. Ktoś, kogo wcześniej albo później spotkamy. Wyobraźmy sobie wiele rzeczy, które nigdy się nie spełniają...? - czytamy w "Disneylandzie". Konfrontacja trywialnej rzeczywistości z ideałem, z wyśnionymi marzeniami to kwintesencja nie tylko tej powieści Dygata. Wydana po raz pierwszy w 1965 r., szybko doczekała się wielu wznowień. Dwa razy sięgnęli po nią reżyserzy - Janusz Morgenstern (1967 r. film "Jowita") i Filip Zylber (1998 r. Teatr TV "Disneyland"). "Disneyland", pełen świetnych dialogów, przesycony specyficznym humorem, to opowieść o młodym sportowcu, studencie architektury. Marek Arens przechodzi przez życie jakby mimochodem, sam niewolny od rzucającego mu się w oczy "fałszu ludzkiego". Aż do chwili, gdy na pewnym balu spotka tę jedną jedyną, której później będzie tak długo szukał.

"Jezioro Bodeńskie" jest pierwszą, lecz bodaj najważniejszą powieścią w twórczości Stanisława Dygata. Jej treścią są tragiczne i groteskowe zarazem przeżycia młodego Polaka w niemieckim obozie dla Francuzów i Anglików w Konstancy nad Jeziorem Bodeńskim. Jego marzenia wywodzące się z wzorców literackich i ich zderzenie z życiem obnażają polską mitologię narodową. Lecz poza tą warstwą znaczeniową powieści kryje się dążenie autora do demaskacji wszelkich postaw schematycznych, do obrony autentyczności i wolności jednostki.

In einem deutschen Internierungslager reflektiert der Autor über die Mythen und Komplexe seines französischen Volkes, angeregt durch den Austausch mit Mitinsassen aus verschiedenen Nationen. Er vergleicht das französische Erbe mit dem der polnischen Dichter der Romantik und kritisiert die sentimentalen Fiktionen seiner Landsleute. Mit einem fröhlich-nüchternen Spott gelingt es ihm, eine Balance zwischen kritischer Analyse und nostalgisch-poetischer Stimmung zu finden, die seine Betrachtungen relativiert und ihnen eine tiefere Bedeutung verleiht.