Kossakowski Przemysław Livres

Przestrzeń rewolucyjnych uroczystości musiała wypełnić muzyka, ponieważ wieczysta cisza nieskończonych przestrzeni budziła grozę, nie tylko w czasach Pascala. Muzyka odegrała kluczową rolę w rewolucji francuskiej, doświadczając największych przemian strukturalnych i ideologicznych po 1789 roku. Na piedestale muzycznych gatunków znalazł się hymn – pieśń męska, szlachetna i dostojna, prosta w formie, śpiewana najpierw przez solistę, potem przez chór, a w końcu przez tłum obywateli patriotów. Hymn, jako skuteczny środek muzycznej propagandy, tworzył iluzję zjednoczonej narodowej wspólnoty, ukazując jednostkę jako część większej całości. Osoby takie jak deputowani do Zgromadzenia Narodowego, choć pozornie odrębne, przemawiały głosem całego narodu. Hymn przywracał poezji pierwotne funkcje, doskonale nadając się do opiewania rewolucyjnych idei, takich jak wolność, równość, braterstwo, a także codziennych obrazów życia obywateli, jak małżeństwo czy miłość rodzicielska.

Książka Francuska szlachta liberalna a rewolucja analizuje złożone relacje francuskiej szlachty liberalnej z Rewolucją Francuską. Stawiamy w niej pytanie, dlaczego wielu przedstawicieli francuskiej szlachty tak chętnie przyłączyło się do Rewolucji, nie tylko biorąc w niej czynny udział, lecz również zajmując eksponowane stanowiska w jej wydarzeniach i w strukturach rewolucyjnej władzy w latach 1789 1799. Każdy z czterech rozdziałów książki poświęcony jest odrębnej postaci, w kolejności: Chrtien-Guillaume de Malesherbes, Honor-Gabriel de Mirabeau, Philippe d'Orlans oraz Paul de Barras. I co istotne, każda z powyższych postaci wywodziła się z innego środowiska szlacheckiego, w kolejności: szlachta togi, rodowa arystokracja, arystokracja dworska spokrewniona z rodziną królewską, zubożała szlachta prowincjonalna. Książka wykazuje, że motywy, jakimi kierowali się czterej badani przez nas szlachcice na swej drodze do Rewolucji, były różne, zależnie od tego, do jakiego środowiska szlacheckiego należeli.