Awiezer. Wyznania maskila, autorstwa Mordechaja Arona Gincburga, to jedno z pierwszych nowoczesnych dzieł autobiograficznych w literaturze hebrajskiej. Powstało pod wpływem tradycji żydowskiej, związanej z etycznym testamentem, oraz europejskiej, inspirowanej autobiografiami, takimi jak Wyznania Jana Jakuba Rousseau. Gincburg rozpoczął pracę nad tekstem w 1828 roku, jednak opublikowano go dopiero siedemnaście lat po jego śmierci. W autobiografii opisuje swoje dzieciństwo w tradycyjnej społeczności żydowskiej Europy Wschodniej oraz rozwój jako maskila. Krytykuje przestarzałe instytucje żydowskiego życia społecznego, ilustrując ich nieadekwatność i szkodliwość na przykładzie własnej historii. Analizuje metody pedagogiczne nauczycieli, wskazując na niedostatki ówczesnego systemu edukacji. Porusza również negatywne skutki przedwczesnego ożenku i swatów. W końcowej części opisuje kryzys wiary oraz brak odpowiedzi wspólnoty na duchowe i intelektualne potrzeby młodego pokolenia. Dziś autobiografia Gincburga stanowi cenne źródło informacji o pedagogice, małżeństwie oraz relacjach rodzinnych, a także ukazuje przenikanie europejskich idei oświeceniowych do tradycyjnego świata żydowskiego.
Karolina Dudek Livres
