Rafał Kęsek Ordre des livres (chronologique)

Monografia Skoworodiana polskie to próba nakreślenia recepcji twórczości Skoworody w polskiej nauce, która rozpoczęła się w 1874 r. z inicjatywy Adama Honorego Kirkora. W początkowym etapie badania koncentrowano się na szerszych pracach dotyczących literatury ukraińskiej oraz polemikach związanych z Unią Brzeską. Oprócz Kirkora, w tym okresie powstały polskojęzyczne opracowania Iwana Franki oraz porównania myśli Skoworody z ukraińskim polemistą Iwanem Wyszeńskim autorstwa Józefa Tretiaka. Międzywojnie to czas intensywnych badań nad myślą filozoficzną Skoworody, w tym artykuły Iwana Mirczuka, który analizował ją w kontekście ukraińskiej filozofii narodowej. Jarosław Ulwański w swojej pracy doktorskiej scharakteryzował filozofię Skoworody z perspektywy panteizmu, krytycznie oceniając dotychczasowe osiągnięcia w tej dziedzinie. Kluczowym dziełem tego okresu jest monografia Dmytra Czyżewskiego z 1934 r., która, mimo że nie jest polskim dziełem, miała znaczący wpływ na badania w tym zakresie. Zwieńczeniem tego okresu jest artykuł Czesława Jastrzębca-Kozłowskiego, który analizuje myśl Skoworody w kontekście mesjanizmu Józefa Hoene-Wrońskiego.

Monografia zawiera istotne spostrzeżenia z zakresu ukrainoznawstwa, szczególnie aktualne i potrzebne dziś, w dobie walki Ukrainy, niepodległej przecież od 1991 r., o integralność terytorialną i zachowanie tożsamości narodowej, pielęgnowanie pamięci historycznej i dalsze budowanie nowoczesnego społeczeństwa europejskiego. Monografia z pewnością zainteresuje kulturoznawców, literaturoznawców, historyków i socjologów, a także wszystkich tych, którym nieobce są zagadnienia z zakresu ukrainoznawstwa oraz wschodoznawstwa. - z recenzji dr hab. Anny Horniatko, prof. UAM