O ustroju idealnym

En savoir plus sur le livre

Czy może istnieć doskonały system polityczny? W drugim tomie swoich „Dzienników” Jacek Hołówka bada idealistyczną myśl polityczną, której wiarygodność nie budzi wątpliwości. Znamy bowiem zarówno odrażające systemy, jak totalitarne, jak i te działające niemal bez zarzutu, jak bezpośrednie rządy w Szwajcarii. Autor zastanawia się, czy realne systemy mogą odzwierciedlać idealne wzory, przyjmując, że doskonałość ma różne wersje: metafizyczną, teoretyczną i normatywną. Doskonałość metafizyczna odnosi się do niezmiennej tożsamości, jaką przypisujemy liczbom, a jej wersje proponują Platon, Max Weber i Włodzimierz Lenin. Doskonałość teoretyczna to opis odróżniający istotne od wymienialnego, co znajduje odzwierciedlenie w zasadach funkcjonowania różnych urządzeń oraz w utopiach politycznych, takich jak te św. Augustyna czy Tomasza More. Doskonałość normatywna natomiast dotyczy stylu życia, który nie może być moralnie przewyższony, a jej zwolennikami byli Arystoteles, Cyceron, św. Tomasz i Hannah Arendt. Autor zauważa, że wśród politycznych idealistów to właśnie ta ostatnia grupa jest najbardziej rozważna, co w filozofii nie zawsze jest oczywiste.