Księgi o przyjaźni

En savoir plus sur le livre

Utwór Cycerona zawiera liczne odniesienia do historii i kultury starożytnego Rzymu. Leliusz, mówiąc o przyjaźni, przywołuje wybitne postacie rzymskich wodzów, polityków, mówców i poetów. Jego przyjaciel, Scypion Afrykański, symbolizuje cnoty republikańskie, takie jak poświęcenie dla dobra wspólnego i umiłowanie wolności. Budny, stosując różne strategie translatorskie, przybliża czytelnikowi tekst, wprowadzając odpowiedniki rzymskich urzędów, jak konsul, trybun ludowy, cenzor czy pretor, co ułatwia zrozumienie różnic między organizacją społeczną Republiki Rzymskiej a dawną Rzecząpospolitą. Dialog Cycerona to apologia przyjaźni jako więzi sprzyjającej samodoskonaleniu. Przyjaźń utożsamiana jest z życzliwością, poświęceniem i gotowością do pomocy. Mowa Leliusza, improwizowany wykład na temat sztuki przyjaźni, rozwija zagadnienia filozofii moralnej dotyczące życia prywatnego i publicznego. Tekst ma również wymiar retoryczny, prezentując różnorodne sposoby mówienia o przyjaźni, w tym anegdoty, historyczne dygresje oraz filozoficzne sentencje. Umiarkowany wywód stoika przerywają patetyczne wykrzyknienia, świadczące o opanowaniu reguł wymowy. W tłumaczeniu Budnego sztuka przyjaźni (ars amicitiae) opiera się na sztuce wymowy, co przybliża czytelnika do oryginalnego dzieła Cycerona.